Hoe ga jij aan de slag met positieve groepsvorming tijdens de eerste weken?

De eerste weken na de zomervakantie zijn heel belangrijke weken. Na elke vakantie doorloopt een groep bepaalde fasen in het proces van groepsvorming. Docenten hebben veel invloed op die fasen van groepsvorming. Als ze in de eerste weken van het schooljaar voldoende tijd investeren in positieve groepsvorming, winnen ze die in de loop van het jaar terug. Tijdens deze weken worden groepen gevormd en de normen bepaald. Hoe ga jij aan de slag met positieve groepsvorming tijdens de eerste weken? Heb je al daarover nagedacht? We geven hierbij een aantal tips:

Zorg voor communicatie en interactie tijdens de eerste weken van het schooljaar

Goed communiceren en anderen begrijpen is een belangrijke vaardigheid die leerlingen moeten leren. Vragen stellen en naar elkaar luisteren creëert een band met elkaar. Hoe meer leerlingen van elkaar weten, hoe meer ze elkaar gaan begrijpen. In elk woord schuilt een gevoel van de spreker. Voor een positieve groepsvorming is het belangrijk dat leerlingen samen ervaringen opdoen, zodat er een ‘eigen groepsgeschiedenis’ ontstaat.

Zelf klassenregels bedenken tijdens de eerste weken

Klassen zonder regels en routines zijn niet goed te managen (Marzano, 2007). Zelf geformuleerde regels en afspraken werken positief op de groepsverantwoordelijkheid, de samenwerking, het wederzijds respect, de besluitvorming en het aanpakken van problemen binnen de groep (Gieles, 1997). Laat leerlingen samen een aantal positieve klassenregels bedenken. Creëer hiermee draagvlak onder je leerlingen. Bekijk ook het kant-en-klare Gouden Weken Pakket.

Het Gouden Weken Pakket voor positieve groepsvorming

Oudergesprekken tijdens de eerste weken

Het creëren van ouderbetrokkenheid is ook belangrijk. Nodig ouders aan het begin van het schooljaar uit voor een gesprek. Je kunt samen met ouders veel meer bereiken. Kennismaken met ouders tijdens is een belangrijke succesfactor om de ouderbetrokkenheid te versterken en je krijgt op deze manier meer informatie over je leerlingen.

Werkvormen tijdens de eerste weken

Gebruik coöperatieve werkvormen om een goede basis te leggen. Door deze werkvormen leren leerlingen dat ze samen veel meer kunnen bereiken dan alleen. Voor een positieve groepsvorming moet je aandacht besteden aan de groepsdynamiek in de klas en zul je ook gedurende het hele schooljaar moeten werken aan sociaal-emotionele vaardigheden.

Hulp van collega’s

Je hoeft niet alles alleen te doen. Op school hebben we allemaal hulp van collega’s nodig en zij die van jou. Informeer je collega’s tijdig over de behoeften van je leerlingen. Je kunt ook informatie krijgen van je collega’s om je klas beter te begrijpen. Vraag om hulp als iets niet lukt of als je iets niet weet.

Een goed voorbereiding, is het halve werk

Het Gouden Weken Pakket geeft docenten kant-en-klare instrumenten om de groepsvorming in de eerste weken goed te laten verlopen.

Het pakket is kant-en-klaar. Je hebt heel weinig voorbereiding nodig en je hoeft niks te kopiëren. Ideaal om aan de slag te gaan met groepsvormende activiteiten.

Disclaimer : De informatie in deze blog is met grote zorg samengesteld op basis van beschikbare wetenschappelijke literatuur en praktijkervaring. Ondanks deze zorgvuldigheid kunnen aan de inhoud geen rechten worden ontleend. Organisaties en onderwijsprofessionals wordt geadviseerd om bij beleidskeuzes altijd rekening te houden met de eigen context en actuele wet- en regelgeving.

Deel dit artikel via:

Gerelateerde artikelen

Loopbaanontwikkeling in het voortgezet onderwijs: waarom speelt elke docent een rol?

Het voortgezet onderwijs speelt een belangrijke rol in het voorbereiden van leerlingen op hun verdere studie-, loopbaan- en levenskeuzes. Steeds meer onderzoek laat zien dat loopbaanontwikkeling het sterkst tot zijn recht komt binnen een schoolbrede aanpak, waarbij docenten, mentoren en decanen samenwerken. Docenten spelen hierin een belangrijke rol. Zij hebben dagelijks contact met leerlingen, kennen hun talenten en interesses en kunnen leerlingen helpen om verbanden te leggen tussen wat zij leren en de wereld buiten school.   Loopbaanontwikkeling begint niet bij de profielkeuze Veel scholen besteden vooral aandacht aan loopbaanoriëntatie op momenten waarop leerlingen een keuze moeten maken. Denk aan de overstap naar een profiel, vervolgopleiding of stage. Toch blijkt uit internationaal onderzoek dat loopbaanontwikkeling veel meer is dan het maken van een eenmalige keuze. Het gaat om het ontwikkelen van kennis, vaardigheden en zelfinzicht die jongeren helpen om gedurende hun leven passende keuzes te maken. Het onderzoek van Rice

Lees meer

Groepsvorming in de eerste schoolweken: wat kunnen we van Scandinavië leren?

De eerste weken van het schooljaar zijn van grote invloed op hoe een klas zich ontwikkelt. In deze periode leren leerlingen elkaar kennen, verkennen zij hun positie binnen de groep en ontstaat de basis voor gedrag, samenwerking en het leerklimaat. Veel landen erkennen het belang van groepsvorming in de eerste schoolweken. In Scandinavië is er veel aandacht voor welzijn, gelijkwaardigheid en verbondenheid binnen de klas. Leerlingen moeten zich veilig, gezien en betrokken voelen voordat zij optimaal tot leren kunnen komen. In plaats van direct te focussen op vakkennis, prestaties en toetsing, kiezen Scandinavische scholen ervoor om eerst te investeren in de groep. Deze benadering biedt waardevolle inzichten voor het voortgezet onderwijs.   Eerst de relatie, dan het leren In Scandinavische klaslokalen staat het opbouwen van relaties centraal. Leerlingen moeten zich veilig voelen, gezien worden en vertrouwen ervaren voordat zij tot leren komen. Onderzoek van onder andere de OECD onderstreept dat

Lees meer

Beeldende vorming: gelukkig kun je creativiteit gewoon in een cijfer vangen

Laten we beginnen met een voorbeeld uit de praktijk. Een leerling krijgt voor het vak Beeldende vorming de opdracht om een zelfportret te tekenen. Iets wat hij nog nooit eerder heeft gedaan. Ze krijgen twee lesuren voor de opdracht. De leerling doet wat hij kan. Hij tekent, probeert, gumt, begint opnieuw. Thuis laat hij zijn werk zien. Hij krijgt tips, hij zoekt zelf wat voorbeelden en filmpjes op internet en gaat oefenen. Stap voor stap ontdekt hij hoe een gezicht is opgebouwd, hoe verhoudingen werken en hoe schaduw diepte geeft. Met zijn nieuwe inzichten en zichtbaar meer vaardigheid komt hij terug op school. Trots neemt hij zijn oefentekening en de bronnen die hij heeft gebruikt mee naar school. Hij wil op school nog een keer proberen. Klaar om te laten zien wat hij heeft geleerd. Alleen komt dat moment niet. Nog voordat hij iets kan uitleggen, krijgt hij te horen

Lees meer